Giới thiệu về hệ thống tàu điện ở Nhật Bản 1


Với dân số 14 triệu người, Tokyo là một trong những nơi sầm uất nhất, không chỉ ở riêng Nhật Bản, mà còn trên phạm vi thế giới. Con số 14 triệu sẽ là một gánh nặng vô cùng lớn cho hệ thống giao thông của bất kì thành phố nào. Tuy nhiên, Tokyo đã giải quyết xuất sắc bài toán này bằng một hệ thống tàu điện và tàu điện ngầm cực kì tinh vi và phức tạp đến nỗi cho dù là người Nhật, nếu là lần đầu đến Tokyo, cũng khó tránh khỏi việc bị lạc trong ma trận đường tàu này. Và các bạn du học sinh Nhật Bản khi lần đầu tiên sang đây cũng không khỏi ngỡ ngàng trước hệ thống vô cùng thông minh này.

Tổng quát
Tokyo được bao phủ bởi cơ mang các tuyến tàu điện, tàu điện ngầm và xe buýt, thường được điều hành bởi nhiều công ty khác nhau. Phần lớn tuyến tàu điện, dùng để đi đến các thành phố lân cận, được quản lý bởi công ty JR East, còn các tuyến tàu điện ngầm rất tiện lợi để đi lại trong khu trung tâm.
Tuyến tàu được sử dụng nhiều nhất là tuyến JR Yamanote, chạy theo hình vòng tròn và đi qua 6 ga quan trọng nhất của Tokyo. Đó là các ga Tokyo, Ueno, Ikebukuro, Shinjuku, Shibuya and Shinagawa. Các tuyến tàu đi đến các thành phố, vùng ngoại ô, tỉnh lân cận đều đi qua ít nhất một trong 6 ga này. Mặt khác, hệ thống 13 tuyến tàu điện ngầm đều chạy bên trong phạm vòng tròn Yamanote và khu vực quanh Ginza và Shitamachi.
Những tuyến JR quan trọng ở trung tâm Tokyo
Bản đồ phía dưới cho chúng ta thấy 6 ga quan trọng đã kể trên và 5 tuyến tàu JR liên quan được sử dụng nhiều nhất ở khu vực trung tâm Tokyo.
Tuyến Yamanote (màu xanh lá cây nhạt): Tuyến tàu đi qua 6 ga quan trọng.
Tuyến Keihin-Tohoku (màu xanh da trời): Chạy song song với tuyến Yamanote bên phía đông.
Tuyến Chuo/Sobu Line (Local) (màu cam và màu vàng): Chạy xuyên qua tuyến Yamanote (tàu chậm).
Tuyến Chuo Line (Rapid) (màu cam): Chạy xuyên qua tuyến Yamanote (tàu nhanh). Nối 2 ga Tokyo và Shinjuku.
Tuyến Saikyo Line (màu xanh lá cây đậm): Chạy song song với tuyến Yamanote bên phía tây.
Tuyến Shinkansen: Tuyến Tokaido Shinkansen sẽ dừng ở ga Tokyo và Shinagawa, trong khi những tuyến Tohoku sẽ dừng ở 2 ga Tokyo và Ueno.

Tàu điện ngầm
Tàu điện ngầm ở Tokyo được điều hành bởi hai công ty, Toei Subways với 4 tuyến và Tokyo Metro(trước kia là Eidan Subways) với 9 tuyến. Những tuyến tàu này bao phủ dày đặc khu vực trung tâm Tokyo, đặc biệt là khu vực bên trong vòng tròn Yamanote cũng như khu vực quanh Ginza và Shitamachi.
Hãy chú ý rằng ở nhiều ga điện ngầm, tàu của tuyến này có thể tiếp tục chạy trên một tuyến khác được điều hành bởi một công ty tàu điện khác, dẫn đến những khu vực lân cận. Ví dụ, tuyến tàu điện ngầm Chiyoda sẽ kết nối trực tiếp đến tuyến Odakyu tại ga Yoyogi-Uehara, hoặc tàu của tuyến điện ngầm Fukutoshin sẽ tiếp tục chạy trên đường ray của tuyến Tokyu Toyoko tại ga Shibuya.

Những công ty tàu khác
Bên cạnh công ty JR East và hai công ty tàu điện ngầm, cũng có những công ty tàu khác. Các tuyến tàu của những công ty này kết nối trung tâm Tokyo đến những thành phố và tỉnh lân cận. Hầu hết những tuyến tàu này đều xuất phát từ một trong 6 ga lớn của tuyến Yamanote. Nhiều công ty tàu còn xây dựng cả trung tâm thương mại tại các ga lớn của họ.
Tokyu Railways: Hoạt động ở tây nam Tokyo và Kanagawa.Tobu Railways Hoạt động ở Saitama và Tochigi. Nối với Nikko.
Seibu Railways: Hoạt động ở vùng Tokyo Tama và Saitama.
Keio Railways: Hoạt động ở vùng Tokyo Tama.
Odakyu Railways: Hoạt động ở Kanagawa. Nối với Hakone
Keisei Railways: Hoạt động ở Chiba. Nối với sân bay Narita.
Keikyu Railways: Hoạt động ở sân bay Haneda và Kanagawa.
Tsukuba Express: Nối Akihabara với thành phố Tsukuba, tỉnh Ibaraki.

Các loại vé
Có rất nhiều loại vé ưu đãi theo ngày ở Tokyo, tuy nhiên phần lớn đều khá đắt và/hoặc không khả dụng nhiều vì không thể sử dụng được hết cho tất cả các tuyến tàu điện và tàu điện ngầm. Rốt cuộc thì vé đơn hoặc thẻ IC sẽ rẻ hơn, đặc biệt là khi bạn lên kế hoạch tham quan Tokyo theo một thứ tự thông minh.
Thẻ IC được khuyến khích sử dụng để đi lại trong Tokyo. Thẻ IC không phép bạn đi lại rẻ hơn, nhưng bù lại sẽ cho bạn sự tiện lợi vì bạn có thể đi bất kì tuyến tàu hoặc buýt ở Tokyo hoặc những nơi khác ở Nhật Bản với chỉ một cái chạm thẻ. Hơn thế nữa, thẻ IC còn có thể được dùng để mua sắm tại các máy bán hàng tự động hay một số cừa hiệu ở Tokyo (và hầu hết là khắp Nhật Bản). Số cửa hiệu chấp nhận thẻ IC hiện đang tăng mạnh.

2 loại thẻ IC có thể mua được ở Tokyo: thẻ Suica ở các ga JR và thẻ Pasmo tại các ga không phải JR. Ngoài ra, 8 loại thẻ IC ở các thành phố khác cũng có thể dùng được, bao gồm Icoca, Kitaca, Toica, Manaca, Pitapa, Sugoca, Nimoca and Hayakaken.
Chỉ những khi bạn phải đi tàu rất nhiều trong một ngày, bạn mới nên mua vé ưu đãi ngày của Tokyo. Những vé ưu đãi này được bán tại các máy bán vé tự động ở mỗi ga, và được tính từ chuyến tàu đầu tiên đến chuyến tàu cuối cùng tùy theo ga bạn muốn đến.
– Tokyo Free Kippu (còn gọi là Tokyo Tour Ticket) (1590 yen):  Cho phép bạn sử dụng các tuyến tàu điện ngầm (Toei và Tokyo Metro) và các tuyến JR trung tâm đã nêu trên không giới hạn trong vòng 1 ngày. Vé cũng được sử dụng trên các tuyến buýt của Toei.
– Tokyo Subway Ticket (1-day: 800 yen, 2-day: 1200 yen, 3-day: 1500 yen):  Cho phép bạn sử dụng các tuyến tàu điện ngầm (Toei và Tokyo Metro) không giới hạn trong vòng 1 ngày. Vé chỉ được bán tại sân bay Narita hoặc Haneda, và tại các điểm tư vấn du lịch bên ngoài khu vực Kanto.
– Toei and Tokyo Metro One-Day Economy Pass (1000 yen): Cho phép bạn sử dụng các tuyến tàu điện ngầm (Toei và Tokyo Metro) không giới hạn trong vòng 1 ngày. Vé có thể mua tại các ga tàu điện ngầm.
– Tokyo Metro Open Ticket (1-day: 600 or 710 yen; 2-day: 980 yen):  Cho phép bạn sử dụng các tuyến tàu điện ngầm của Tokyo Metro không giới hạn trong vòng 1 ngày. Vé thường có giá 710 yen, trong khi vé dành cho khách du lịch có giá 600 yen (một ngày) và 980 yen (hai ngày liên tiếp). Vé cho khách du lịch được bán tại sân bay Narita và Haneda, trong khi vé thường có bán tại các ga điện ngầm của Tokyo Metro.
– Toei One-Day Economy Pass (700 yen):  Cho phép bạn sử dụng các tuyến tàu điện ngầm và buýt của Toei không giới hạn trong vòng 1 ngày. Vé được bán tại các ga điện ngầm của Toei.
– Tokunai Pass (750 yen):  Cho phép bạn sử dụng các tuyến tàu điện trung tâm JR không giới hạn trong vòng 1 ngày. Vé được bán tại các ga JR.
Ngoài ra cũng có các vé như Japan Rail Pass, JR East Pass and JR Kanto Area Pass. Các vé này chỉ sử dụng được tại các ga JR và ga điện ngầm, không thể sử dụng cho các tuyến tàu của các công ty khác.

Hung Truong (đại học Hitotsubashi) – dịch từ: japan-guide.com